ProReview เป็นแพลตฟอร์มที่รองรับการใช้งานของผู้อ่าน เมื่อคุณซื้อสินค้าหรือบริการผ่านลิงก์บนเว็บไซต์ของเรา เราอาจได้รับค่าคอมมิชชั่นจากพันธมิตร อ่านเพิ่มเติม
เครื่องฟอกอากาศฆ่าไวรัสและแบคทีเรียได้จริงไหม

เครื่องฟอกอากาศฆ่าไวรัสและแบคทีเรียได้จริงไหม

เครื่องฟอกอากาศหลายตัวอ้างว่าสามารถดักจับและฆ่าเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย รวมไปถึงโคโรนาไวรัส COVID-19 ได้ แต่มันทำได้จริงไหม มาดูกัน

ข้อมูลสำคัญ

  • เครื่องฟอกอากาศหลาย ๆ เครื่องสามารถดักจับและฆ่าเชื้อไวรัสและแบคทีเรียได้จริง แต่จับได้เฉพาะฝุ่นที่อยู่ในอากาศในเท่านั้น
  • แผ่นกรอง HEPA สามารถดักจับไวรัสได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ไม่สามารถฆ่าไวรัสได้
  • เครื่องฟอกอากาศที่ดีเป็นตัวช่วยในการรักษาอากาศในบ้านของคุณให้สะอาด แต่การระบายอากาศตามธรรมชาติและสุขอนามัยขั้นพื้นฐานที่ดียังคงเป็นสิ่งสำคัญอยู่

ผู้ติดตามของเราหลายคนเคยถามเราว่า เครื่องฟอกอากาศสามารถช่วยให้บ้านของพวกเขาปลอดจากเชื้อโรค รวมถึงโคโรนาไวรัส COVID-19 ได้หรือไม่

ตอบสั้น ๆ ก็คือ ได้

ไวรัส เช่น COVID-19 มักจะแพร่เชื้อโดยอนุภาคละอองขนาดเล็กที่ออกมาเมื่อผู้ติดเชื้อหายใจออก ไอ หรือจาม ละอองเล็ก ๆ เหล่านี้สามารถลอยอยู่ในอากาศได้นานถึงหนึ่งชั่วโมงหรืออาจจะมากกว่านั้น ในสภาวะที่เหมาะสมเครื่องฟอกอากาศที่ดีจะสามารถกำจัดอนุภาคส่วนใหญ่ของเชื้อโรคพวกนี้ออกจากอากาศในห้องได้

แต่เครื่องฟอกอากาศสามารถกรองอากาศในห้องที่ตั้งอยู่เท่านั้น ดังนั้น อากาศในส่วนอื่นของบ้านจะไม่ได้รับการทำฟอกด้วย และเชื้อโรคที่เกาะบนพื้นผิวต่าง ๆ จะไม่ผ่านเครื่องฟอกอากาศ

ดังนั้นการรักษาความสะอาดด้วยการล้างมือ ทำความสะอาดพื้นผิว ยังจำเป็นอยู่ และที่สำคัญพยายามอย่านำเชื้อโรคกลับเข้ามาในบ้านตั้งแต่แรก

มาดูกันซิว่าแผ่นกรองอากาศมีประสิทธิภาพในการดักจับไวรัสมากแค่ไหน

แผ่นกรอง HEPA กับ COVID-19

แผ่นกรอง Hepa กับ Covid 19

แผ่นกรองอากาศ HEPA (high efficiency particulate air) อ้างว่าสามารถกรองอนุภาคได้เล็กถึง 0.3 ไมครอน (0.3 ไมโครเมตร หรือ 300 นาโนเมตร)

ไวรัสส่วนใหญ่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางต่างกันไปตั้งแต่ 20 นาโนเมตร (0.02 ไมครอนหรือ 0.00002 มม.) จนถึง 400 นาโนเมตร (0.4 ไมครอน) ไวรัสบางตัวอาจจะใหญ่กว่านั้น โดนทั่วไปไวรัสโคโรน่าจะมีขนาดประมาณ 100 นาโนเมตรหรือ 0.1 ไมครอน ซึ่งทำให้ไวรัสโคโรนาและไวรัสอื่น ๆ ส่วนใหญ่ขนาดเล็กกว่าขนาดอนุภาคที่แผ่นกรอง HEPA สามารถดักจับได้

อย่างไรก็ตาม จากการศึกษาพบว่าแผ่นกรองอากาศ HEPA สามารถดักจับอนุภาคขนาดเล็กดังกล่าวได้ และอันที่จริง แผ่นกรองดักจับอนุภาคขนาดเล็กส่วนใหญ่ที่พบได้ค่อนข้างดี

 

“ละอองไวรัสขนาดเล็กจากการไอหรือจามสามารถลอยอยู่ในอากาศได้นานหลายชั่วโมง เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA สามารถช่วยดักจับสิ่งเหล่านี้ได้”

 

ดังนั้นจึงเป็นไปได้มากที่เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA อาจดักจับไวรัสในอากาศได้ รวมถึง COVID-19 ด้วย แต่ก็ไม่ใช่การฆ่าไวรัส ถึงไวรัสจะถูกดักจับไว้ได้ ไวรัสก็อาจมีชีวิตอยู่บนพื้นผิวตัวกรองเป็นเวลาหลายชั่วโมงหรืออาจหลายวัน

มีหลักฐานว่าละอองเล็ก ๆ จากการไอหรือจามลอยอยู่ในอากาศได้เป็นชั่วโมง และละอองเหล่านี้สามารถนำพาไวรัสไปได้ แม้เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA สามารถกำจัดละอองเล็ก ๆ นี้ออกจากอากาศได้ แต่ไวรัสที่อยู่บนผิวหนังหรือพื้นผิวอื่น ๆ ที่เราสัมผัสก็ยังมีอยู่ ละอองขนาดใหญ่จากการไอหรือจามจะตกลงบนพื้นมากกว่าที่จะลอยอยู่ในอากาศนาน ๆ และเครื่องฟอกอากาศก็ทำอะไรกับละอองที่ตกลงบนพื้นแล้วไม่ได้

มีหลายสาเหตุที่ทำให้เครื่องฟอกอากาศไม่ใช่วิธีแก้ปัญหาไวรัสภายในบ้านที่สมบูรณ์แบบ แต่มันก็สามารถช่วยได้มาก

 

ตัวกรองแบบอื่น ๆ – โฟโตแคตาไลติก, คาร์บอน และอื่น ๆ

ตัวกรองแบบอื่น ๆ โฟโตแคตาไลติก, คาร์บอน และอื่น ๆ

  • ตัวกรองแบบโฟโตแคตาไลติก สามารถดักจับและฆ่าเชื้อแบคทีเรียและไวรัสได้ พวกมันถูกจับและอาจถูกทำลายโดยอาศัยไฟฟ้าสถิตและกระบวนการออกซิเดชันของไอออนที่เกิดจากตัวกรองประเภทนี้
  • แสงอัลตราไวโอเลต (UV) เป็นตัวฆ่าเชื้อที่ดี เครื่องฟอกอากาศบางรุ่นถึงกับมีฟังก์ชันฆ่าเชื้อด้วยแสง UV แต่โดยปกติแล้วไวรัสหรือแบคทีเรียจะต้องสัมผัสกับแสงยูวีเป็นเวลาหลายนาทีจึงจะถูกทำลาย ซึ่งยังไม่แน่ชัดว่าเครื่องฟอกอากาศจำนวนมากทำแบบนั้นอยู่ ถ้าแสง UV ถูกใช้เพื่อฆ่าเชื้อโรคที่แผ่นกรองที่ดักจับไว้ ก็น่าจะมีประสิทธิภาพมาก แต่ถ้าปล่อยให้อากาศไหลผ่านแสงยูวีเฉย ๆ ก็อาจไม่มีการสัมผัสนานพอที่จะใช้ประโยชน์
  • ตัวกรองที่ใช้สารคาเทชินก็อาจมีคุณสมบัติต้านไวรัสด้วย แต่เราไม่ค่อยเห็นตัวกรองประเภทนี้มากนัก คาเทชิน คือสารสกัดจากพืชที่มีคุณสมบัติต้านเชื้อราและแบคทีเรีย
  • ตัวกรองคาร์บอนและตัวกรองประเภทอื่น ๆ อาจจะดักจับกลิ่น สารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย และสารมลพิษอื่นๆ ได้ดี แต่ไม่สารมารถดักจับเชื้อโรคได้

แต่เราต้องขอย้ำอีกครั้งว่าตัวกรองหรือตัวฆ่าเชื้อโรคพวกนี้สามารถดักจับได้เฉพาะไวรัสในอากาศที่ผ่านเครื่องฟอกอากาศเท่านั้น มันทำอะไรกับไวรัสที่เกาะอยู่บนพื้นไม่ได้

 

อย่าลืมอากาศบริสุทธิ์และสุขอนามัยที่ดี

อย่าลืมอากาศบริสุทธิ์และสุขอนามัยที่ดี

สรุปแล้ว เครื่องฟอกอากาศที่ดีสามารถดักจับหรือแม้กระทั่งฆ่าเชื้อไวรัสในอากาศได้ และยังเป็นตัวช่วยในการรักษาอากาศในบ้านของคุณให้ปลอดจากไวรัส รวมทั้งช่วยกำจัดฝุ่น ควัน และมลพิษอื่น ๆ

ทางเลือกอื่นนอกจากเครื่องฟอกอากาศก็เพียงแค่ทำให้อากาศในห้องถ่ายเทได้ดีด้วยวิธีธรรมชาติอย่าง การเปิดประตู เปิดหน้าต่าง เป้าหมายคือคือการทำให้อากาศหมุนเวียนและสดชื่นอยู่ตลอดเวลา ในสถานการณ์ที่คุณไม่สามารถทำแบบนั้นได้ เช่น เมื่อห้องไม่มีการระบายอากาศตามธรรมชาติที่ดี หรืออากาศภายนอกร้อนหรือเย็นเกินไป มีควันหรือมลพิษมากเกินไป การปิดบ้านและเปิดเครื่องฟอกอากาศ ก็ดูเป็นวิธีที่ดี

แต่ไวรัสยังสามารถพบได้บนผิวหนัง พบบนของเหลวในร่างกายหรือบนพื้นผิวที่คนสัมผัส ดังนั้น คุณไม่สามารถละเลยการดูแลสุขอนามัยที่ดีเพื่อหลีกเลี่ยงไวรัสและแบคทีเรีย หลักการปฏิบัติคือหลีกเลี่ยงพื้นที่แออัด ลดการสัมผัสที่ไม่จำเป็น ทำความสะอาดบริเวณที่ผู้คนมักสัมผัส และล้างมือหรือฆ่าเชื้อเป็นประจำ

 

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเครื่องฟอกอากาศ:

 

แหล่งที่มา: thairath, national library of medicine (Pubmed), EPA.gov

nv-author-image

วรรณิดา กสิวงศ์

วรรณิดาเริ่มมีความสนใจในงานวิจัยและการเขียนมากขึ้นขณะกำลังศึกษาอยู่ที่คณะศิลปะศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ด้วยประสบการณ์กว่า 5 ปีในการเขียนรีวิวสินค้าที่ผ่านการค้นคว้าข้อมูลอย่างลึกซึ้งและมีความรู้และเข้าใจถึงคุณภาพของสินค้า ทำให้วรรณิดาเหมาะสมที่สุดที่จะเป็นหัวหน้าบทความหมวดเครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์เครื่องใช้ภายในบ้าน นอกจากนี้ เธอยังมีความรักและสนใจในการทำอาหาร ทำสวน และมักจะคอยอัปเดตข้อมูลสินค้าล้ำ ๆ สำหรับใช้ในบ้านอยู่เสมอ